ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ 8ਵੀਂ ਪਾਸ ਹੋ?
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨਰਸਾਂ ’ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਬਲਕਿ ਸਮੁਦਾਇਕ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਸਮਰਪਿਤ ਜਾਲ ’ਤੇ ਵੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਏ.ਐੱਸ.ਐੱਚ.ਏ. ਕਾਰਯਕਰਤਾ (Accredited Social Health Activist) ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਿਭਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸੰਪਰਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਏ.ਐੱਸ.ਐੱਚ.ਏ. ਕਾਰਯਕਰਤਾ ਭਰਤੀ 2025 ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮੇਊਨਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਏ.ਐੱਸ.ਐੱਚ.ਏ. ਕਾਰਯਕਰਤਾ ਕੌਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਇੱਕ ਏ.ਐੱਸ.ਐੱਚ.ਏ. ਕਾਰਯਕਰਤਾ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਾਰਡ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਵਾਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਮੁਦਾਇਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਬਲਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਮਿਸ਼ਨ (NHM) ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮੁਦਾਇਕ ਸਿਹਤ ਸਵੈਛਿਕ ਸਹਾਇਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸਿਹਤ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਏ.ਐੱਸ.ਐੱਚ.ਏ. ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏ.ਐੱਸ.ਐੱਚ.ਏ. ਕਾਰਯਕਰਤਾ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ
- ਗਰਭਾਵਸਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਂਟੀਨਾਟਲ ਚੈੱਕਅਪ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ।
- ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਤਮਕ ਡਿਲਿਵਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ।
- ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਦੂਧ ਪਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲਿੰਗ ਲਈ ਘਰ ਦੌਰੇ।
- ਟੀਕਾਕਰਨ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ।
- ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸਮਝਾਉਣਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ।
- ਟੀ.ਬੀ., ਮਲੇਰੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ।
- ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਬਲਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਲਈ ਸਮੁਦਾਇਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ।
- ਸਫਾਈ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨਿਟੇਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ।
- ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਣਾ।
ਏ.ਐੱਸ.ਐੱਚ.ਏ. ਕਾਰਯਕਰਤਾ ਭਰਤੀ 2025 ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਮਾਪਦੰਡ
- ਲਿੰਗ: ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਲਈ।
- ਉਮਰ ਸੀਮਾ: 18 ਤੋਂ 45 ਸਾਲ (ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਸਾਲ ਤੱਕ)।
- ਸ਼ਿਕਸ਼ਾ: ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 8ਵੀਂ ਪਾਸ; ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 10ਵੀਂ ਪਾਸ ਲਾਜ਼ਮੀ।
- ਵਿਵਾਹਿਕ ਦਰਜਾ: ਵਿਆਹਸ਼ੁਦਾ, ਵਿਧਵਾ ਜਾਂ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ।
- ਨਿਵਾਸ: ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਥਾਈ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਹੋਰ ਗੁਣ: ਚੰਗੀ ਸੰਚਾਰ ਯੋਗਤਾ, ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ।
ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼
- ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ/ਵੋਟਰ ਆਈਡੀ
- ਨਿਵਾਸ ਸਬੂਤ (ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ/ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ)
- ਜਨਮ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
- ਸ਼ਿਕਸ਼ਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ (8ਵੀਂ/10ਵੀਂ ਪਾਸ)
- ਵਿਆਹ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ/ਮੌਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ/ਤਲਾਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
- ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ (ਜੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ)
- ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਾਈਜ਼ ਫੋਟੋਆਂ
- ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਆਫਲਾਈਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
- ਪੰਚਾਇਤ/ਪੀ.ਐਚ.ਸੀ./ਬਲਾਕ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਲਵੋ।
- ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਸ਼ਾ ਵੇਰਵੇ ਭਰੋ।
- ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜੋੜੋ।
- ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ।
- ਰਸੀਦ ਸੰਭਾਲੋ।
ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
- ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ/NHM ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਜਾਓ।
- ਮੋਬਾਈਲ/ਈਮੇਲ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰੋ।
- ਆਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮ ਭਰੋ।
- ਸਕੈਨ ਕੀਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਪਲੋਡ ਕਰੋ।
- ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਾਪੀ ਸੰਭਾਲੋ।
ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
- ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ।
- ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਸ਼ਾ ਆਧਾਰਿਤ ਮੈਰਿਟ ਸੂਚੀ।
- ਇੰਟਰਵਿਊ/ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨ।
- ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮ ਸਭਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ।
- ਅੰਤਿਮ ਚੋਣ ਅਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀ।
ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ
ਏ.ਐੱਸ.ਐੱਚ.ਏ. ਕਾਰਯਕਰਤਾ ਪੱਕੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਆਧਾਰਿਤ ਭੁਗਤਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਮਾਨ-ਦੇਹ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਸੰਸਥਾਤਮਕ ਡਿਲਿਵਰੀ ਲਈ ₹300–₹600
- ਟੀਕਾਕਰਨ ਮੋਬਿਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲਈ ₹100–₹200
- ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ, ਟੀ.ਬੀ. ਇਲਾਜ, ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ
- ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ₹200–₹500
ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਮਾਈ
- ਔਸਤਨ ₹2,000 ਤੋਂ ₹10,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ (ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ)।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ
ਇਹ ਲੇਖ ਕੇਵਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਏ.ਐੱਸ.ਐੱਚ.ਏ. ਕਾਰਯਕਰਤਾ ਭਰਤੀ 2025 ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਯੋਗਤਾ, ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਾਰ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਹਤ ਸਮਾਜ ਜਾਂ ਐਨ.ਐੱਚ.ਐਮ. ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਸੂਚਨਾ ਵੇਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖ ਕਿਸੇ ਭਰਤੀ ਜਾਂ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।