ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਭਰਤੀ 2026: ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ, ਯੋਗਤਾ, ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਚਾਈਲਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਰਵਿਸ (ICDS) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਬਲਕਿ ਉਹ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਲੇਖ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ।

ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਕੀ ਹੈ?

“ਅੰਗਣਵਾੜੀ” ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ — ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਘਰ ਦੇ ਆਂਗਣ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਕੇਂਦਰ
ਇੱਥੇ 0 ਤੋਂ 6 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ, ਪ੍ਰੀ-ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ICDS ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਹੈਲਪਰ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ (Types of Jobs in Anganwadi)

ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ 3 ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:

ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾਵਰਣਨ
ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰ (Anganwadi Worker)ਇਹ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਾਰਜਵਾਹੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਡਾਟਾ, ਸਿਹਤ ਰਿਕਾਰਡ, ਮੀਲ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਸਿੱਖਿਆ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਆਦਿ।
ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਸਹਾਇਕਾ (Anganwadi Helper)ਇਹ ਵਰਕਰ ਦੀ ਸਹਾਇਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਪਰਵਾਇਜ਼ਰ (Supervisor)ਇਹ ਕਈ ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ CDPO (Child Development Project Officer) ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਭਰਤੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਯੋਗਤਾ ਮਾਪਦੰਡ (Eligibility Criteria)

ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਰਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਮਾਪਦੰਡ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:

ਪੋਸਟ ਦਾ ਨਾਮਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਿੱਖਿਆਉਮਰ ਸੀਮਾ
Anganwadi Helper8ਵੀਂ ਪਾਸ18 – 35 ਸਾਲ
Anganwadi Worker10ਵੀਂ ਜਾਂ 12ਵੀਂ ਪਾਸ18 – 35 ਸਾਲ
Supervisorਗ੍ਰੈਜੂਏਟ (BA/BSc)21 – 40 ਸਾਲ

ਨੋਟ: SC/ST ਅਤੇ OBC ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਵਿਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਮੀਦਵਾਰ ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਹੋਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਪਿੰਡ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰ ਦੀ ਤਨਖਾਹ (Anganwadi Salary)

ਤਨਖਾਹ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:

ਅਹੁਦਾਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖਾਹ (ਅੰਦਾਜ਼ਨ)ਹੋਰ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ
Anganwadi Helper₹5,000 – ₹8,000ਮੀਲ ਭੱਤਾ, ਛੁੱਟੀ ਭੱਤਾ
Anganwadi Worker₹8,000 – ₹15,000ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਰਕਮ
Supervisor₹20,000 – ₹30,000DA, TA, PF ਆਦਿ

ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਨਖਾਹ ਸਮਾਰਟ ਪੇ ਸਕੇਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਧਾਈ ਵੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ (Working Hours and Conditions)

ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਕੇਂਦਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੰਮ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਹਲਕਾ ਪਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ:

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਸਰਵੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੋਸ਼ਣ ਅਭਿਆਨ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਵੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ? (How to Apply for Anganwadi Jobs)

ਹਰ ਰਾਜ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ (WCD) ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ‘ਤੇ ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਭਰਤੀ ਦੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ:

  1. ਸਰਕਾਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਜਾਓ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ wcd.nic.in ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ICDS ਵੈਬਸਾਈਟ।
  2. “Anganwadi Recruitment” ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਾਓ।
  3. ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਚੈੱਕ ਕਰੋ।
  4. ਔਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਆਫਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਭਰੋ।
  5. ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ, ਨਿਵਾਸ ਪ੍ਰਮਾਣ, ਸਿੱਖਿਆ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਆਦਿ ਅਪਲੋਡ ਕਰੋ।
  6. ਫਾਰਮ ਸਬਮਿਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟਆਉਟ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।

ਕਈ ਵਾਰ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ICDS ਕੇਂਦਰ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ (Selection Process)

ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਿਟ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤੀ ਪਰੀਖਿਆ ਜਾਂ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚੋਣ ਦੇ ਪੜਾਅ:

  1. ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਅੰਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
  2. ਸਥਾਨਕਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ
  3. ਡੌਕੂਮੈਂਟ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ
  4. ਅੰਤਿਮ ਮੇਰਿਟ ਲਿਸਟ ਜਾਰੀ

ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਫਾਇਦੇ (Benefits of Working in Anganwadi)

ਕੌਣ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰ?

ਲੋੜੀਂਦੇ ਗੁਣਵਰਣਨ
ਸਮਾਜਿਕ ਭਾਵਨਾਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ
ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੁਭਾਉਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਵਿਹਾਰ
ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ, ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਦੀ ਸੂਝਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣਾ
ਲਿਖਤ ਪੜ੍ਹਤ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾਡੌਕੂਮੈਂਟ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ

ਰਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਭਰਤੀ ਦੇ ਉਦਾਹਰਨ

ਰਾਜਵੈਬਸਾਈਟ / ਵਿਭਾਗਭਰਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਪੰਜਾਬhttps://sswcd.punjab.gov.inਅੰਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਹੈਲਪਰ ਭਰਤੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ
ਹਰਿਆਣਾhttps://wcdhry.gov.inਸੁਪਰਵਾਇਜ਼ਰ ਅਤੇ ਹੈਲਪਰ ਪੋਸਟਾਂ ਖੁਲ੍ਹਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼https://balvikasup.gov.inਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ICDS ਭਰਤੀਆਂ
ਰਾਜਸਥਾਨhttps://wcd.rajasthan.gov.inਅੰਗਣਵਾੜੀ ਸਹਾਇਕਾ ਭਰਤੀ
ਬਿਹਾਰhttps://icdsbih.gov.inਅੰਗਣਵਾੜੀ ਵਰਕਰ/ਸਹਾਇਕਾ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਝਾਅ (Important Tips)

ਡਿਸਕਲੇਮਰ (Disclaimer)

ਇਹ ਲੇਖ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਭਰਤੀ ਦੀਆਂ ਤਰੀਖਾਂ, ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਤਨਖਾਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਨਵੀਨਤਮ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਲੈਣ।
ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।

ਨਤੀਜਾ (Conclusion)

ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਨੌਕਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਇਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲੰਬੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਬੇਹਤਰੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮਾਜ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅੰਗਣਵਾੜੀ ਭਰਤੀ 2025 ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਕ ਸੋਹਣਾ ਮੌਕਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਕਰੋ, ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਓ। 🌼